Κ. Καβάφης – Όσο μπορείς

στις

Θα συνιστούσα αυτό το ποίημα να το μάθουν απόξω, όσο γίνεται περισσότεροι άνθρωποι, και να το ξαναδιαβάζουν, να το ξαναλένε στον εαυτό τους.

Όπως, να πούμε, είναι κάτι τέτοια ποιήματα – ξέρω γω – σαν το «Αν» του Κίπλινγκ, έτσι, αυτό να το μάθουν απόξω και να το λένε.

Λέγεται, «Όσο μπορείς»:

«Κι αν δεν μπορείς να κάμεις την ζωή σου όπως την θέλεις
τούτο προσπάθησε τουλάχιστον
όσο μπορείς: μην την εξευτελίζεις
μες στην πολλή συνάφεια του κόσμου,
μες στες πολλές κινήσεις κι ομιλίες.

Μην την εξευτελίζεις πιαίνοντάς την,
γυρίζοντας συχνά κ’ εκθέτοντάς την
στων σχέσεων και των συναναστροφών
την καθημερινή ανοησία,
ως που να γίνει σα μια ξένη φορτική.»

Προσέχετε τι λέει; Και σκεφτείτε τη ζωή μας, τη δικιά μας, τη ζωή των κοινωνιών των συγχρόνων, τη ζωή των εκδηλώσεων…

Όλοι πολλοί μαζί στέκουν όρθιοι, λένε λόγια… τούτο… κείνο… τάχα αγαπιούνται… φιλιούνται — φιλάν τον αέρα, δεξιά κι αριστερά απ’ τα μάγουλα ο καθένας, κανένας δε φιλάει πράγματι τα μάγουλα, κανένας δε φιλάει πράγματι το στόμα, κανένας δεν επιθυμεί πράγματι όσο λέει πως επιθυμεί τον άλλο, «Α!…τι ωραία που σε είδα!…»

Αυτή είναι η πολλή συνάφεια του κόσμου, οι πολλές κινήσεις κι ομιλίες, κι όλη αυτή η ψευτιά, το θέατρο – η οποία, λέει: «εξευτελίζει τη ζωή, την εκθέτει στην καθημερινήν ανοησία των σχέσεων και των συναναστροφών».

Εδώ δείχνεται ο πράγματι – θα έλεγα – επαναστατικός Καβάφης, προσωπικά επαναστατικός, – γιατί δεν ξέρω αν Επανάσταση είναι η φωνή…, η επίθεση…, η μάχη… και μήπως είναι πιο φοβερή Επανάσταση η απόφαση ότι δεν έχω καμμιά σχέση με το κακό και τη φλυαρία αυτού του κόσμου;

Τον είπανε ποιητή της παρακμής, αυτά είναι γελοιότητες. Ας στο ξαναλέει ο καθένας, ας το μάθει απόξω αυτό το ποίημα – θα του κάνει καλό – Αν γλιτώσει και μία μονάχα απ αυτές τις εκδηλώσεις κι απ’ αυτές τες συνάφειες και τες πολλές κινήσεις κι ομιλίες, – θα είναι μεγάλο κέρδος.

Ρένος Αποστολίδης

Ο Καβάφης στο ποίημα αυτό προτείνει έναν κώδικα συμπεριφοράς στην ατομική και κοινωνική ζωή. Συμβουλεύει τον αναγνώστη του ποιήματος να διασφαλίσει την προσωπική του ελευθερία, να υπερασπιστεί την τιμή και την αξιοπρέπειά του μέσα στην κοινωνική ζωή, όσο το δυνατόν περισσότερο. Στο μέτρο του δυνατού, ο άνθρωπος πρέπει να αγωνιστεί για να προφυλάξει τον εαυτό του από:

– τη μαζοποίηση (την αφομοίωση από το πλήθος, την συνάφεια, την ψευτιά και τις απόψεις της μάζας).

– την αλλοτρίωση (το να αποξενωθεί από τον βαθύτερο εαυτό του, τις ανάγκες και τις ιδέες του).

– τον συμβιβασμό και την υποταγή στον συρμό και στη μόδα της εποχής.

– το ανούσιο των ρηχών και επιφανειακών κοινωνικών σχέσεων και συναναστροφών.

– το φαίνεσθαι. Να προσπαθεί να «είναι» και όχι να «φαίνεται». Να έχει σχέσεις ουσιαστικές και όχι επιφανειακές.

– τη χωρίς μέτρο διασκέδαση που είναι φυγή απ’ την πραγματικότητα και τα προβλήματά της μα όχι διέξοδος.

Για να το καταφέρει αυτό πρέπει να καλλιεργηθεί πνευματικά και να ενδυναμωθεί ψυχικά, έτσι ώστε πάντοτε να είναι ο εαυτός του!

*Όλες οι φωτογραφικές ανακατασκευές είναι πρωτότυπες. Θα παρουσιαστούν συγκεντρωτικά σε μελλοντική ανάρτηση όταν ολοκληρωθεί το έργο.

Διαβάστε επίσης:

Rudyard Kipling – Αν…

«Αν μπορείς να κρατάς το κεφάλι ψηλά όταν γύρω σου όλοι τον εαυτό τους εχάσαν δειλά, και για τούτο μαζί σου τα βάζουν, στον εαυτό σου αν μπορείς να ‘χεις πίστη όταν…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s